Kurumsal Kaynak Planlaması

Makaleler - 21 Nisan 2011, Perşembe

Kurumsal Kaynak Planlamasını açıklamadan önce MRP ve MRP II'den bahsetmek yerinde olacaktır. "Malzeme İhtiyaç Planlaması felsefesi A.B.D'de 60'lı yılların sonuna doğru imalatın hızla geliştiği bir dönemde ortaya çıkmıştı. Büyüyen ekonominin getirdiği yoğun talep üreticileri yüksek hacimli seri üretime yöneltmiş olduğundan ana sorun hedeflenen üretim miktarlarını gerçekleştirmeye yetecek hammadde ve malzemenin tedarikiydi.

Bu sorunu çözmek amacıyla işletme yöneticileri parçalara ilişkin statik bilgileri, ürün araçlarını, ürünlerin satış tahminlerini bilgisayara girmeye başladılar. Verileri eşleştiren bilgisayarlar önce gereken hammadde miktarını belirleyip sonra da mevcut stoklara ve verilmiş siparişlere bakarak ısmarlanması gereken doğru miktarları verince sorun çözülmüş oldu. Mevcut yöntem MRP olarak anılmaktadır. Ancak ekonomide ve tüketim eğilimlerinde ortaya çıkan sonraki gelişmeler pazarın daha ağırlıklı biçimde müşteri tarafından belirlenir olması sonucunu doğurdu. İmalat firmalarında stoğa yönelik üretimden siparişe yönelik üretim biçimine doğru bir kayma oldu. Bu ise daha çok ürün çeşidi anlamına geliyordu. Karmaşıklaşan üretim yönetimi disiplininde MRP yetersiz kaldı. MRP'nin yalnızca envanter yönetimini kompüterize eden rolünü arttıracak, üretim için gerekli olan tüm kaynakları optimize etmeyi amaçlayarak, üretim ile firmanın diğer fonksiyonlarını bütünleştirecek bir felsefeye gereksinim olduğu ortaya çıktı.
Bir imalat firmasının tüm kaynaklarının etkin olarak planlanması yöntemi olan Üretim Kaynakları Planlaması (MRPII) yaklaşımı bu anlayışın ürünü olarak 1980'lerde yazılım paketleri olarak piyasalarda görülmeye başlandı.

Son yıllarda birden çok işyerinden oluşan işletmelerde tüm faaliyetlerin entegrasyonu girişimi bilişim teknolojisi için yeni bir gereksinim yaratmıştır. 1990'ların işletmeleri:
  • Coğrafi olarak farklı bölgelerde kurulu fabrikalarda üretim yapan
  • JIT(Tam zamanında üretim) tedarik felsefesine uygun çalışan
  • Dağınık lojistik ve dağıtım sistemi kullanan bir yapı içerisindedir.
Özellikle küreselleşmeye paralel olarak hızla yaygınlaşan çok uluslu firmalar entegrasyon gereksinimini ciddi olarak yaşamaktadır. Bu da MRPII'yi aşan daha üst düzey bir bilgi entegrasyonu demektir ki en iyi şekilde Kurumsal Kaynak Planlaması kavramı olarak ifade edilebilir." (www.e-cozumevi.com/erp.htm)
            "Enterprise sözcüğü birden çok yerleşimde farklı şekillerde çalışan firmaları işaret eder. Yazılımlar için "Resource Planning" terimi oldukça iddialı bir terimdir. İnsan, makine, para ve diğer akla gelebilecek tüm üretim kaynaklarının planlanmasını ve yönetilmesini sağlamayı hedefler. Dolayısıyla ERP yazılımları en kompleks işletmelerin bile tüm işlevlerini kapsayabilecek işlevselliği içinde barındırmak durumundadır." (www.ifs.com.tr/Webs5/erp_nedir.htm)
            "Kurumsal Kaynak Planlaması, şirketin tedarik işlemlerinden satış sonrası müşteri desteğine kadar bütün süreçlerin bilgi teknolojileri ortamında bütünleştirilmesidir." (Kırçova 2001: 26)
            "E-ticaret çalışmaları, ERP uygulamalarının internet üzerindeki satış kanalı olarak değerlendirilebilir. Bu kapsamda ele alındığında ERP, e-iş ile benzer özellikler göstermektedir. Ancak ERP, e-iş'in de ötesinde yer almaktadır." (Dolanbay 2000: 215)
 
"ERP sistemleri çok sayıda modülleri içerir. Bu modüller her iş birimi için geliştirilen fonksiyonel yazılımlardır. Üç temel ERP uygulama tipi vardır. Bunlar:
  • Finans(örn: Firma müşterisinin tahsili mümkün ödeme hesapları, toptancı ya da dağıtıcıya olan planlı ödeme hesapları)
  • İmalat ve Lojistikler(Sipariş alımları, üretim planlaması, müşteriye ürünün dağıtılmasına ilişkin modüller)
  • İnsan Kaynakları(İşe alma, izinler, bordro işleri, maaş ve ikramiyelere ilişkin modüller)" (www.cihanbil.8k.com/bthb12.htm)

"Pazardaki ürünlerin teknik nitelikleri ve ERP işinin doğası nedeniyle alternatif ERP sistemleri arasında kolayca bir seçim yapmak mümkün değildir. Sadece Pazar paylarına bakarak bir firma için uygun sisteme karar verilemeyeceği gibi sadece teknolojik özellikler değerlendirilerek de bir seçim yapılamaz. Yapılacak bu seçim müşteri şirket için uzun dönemli, stratejik ve maalesef maliyetli bir projeyi temsil ettiği için bu karar çok dikkat edilerek alınmalıdır." (www.info-sis.net)

"ERP uygulaması, organizasyonel ve fonksiyonel mekanizmaları üst seviyede irdelediğinden dolayı ciddi anlamda re-engineering-yeniden yapılanma içerir. Hatta ERP'nin BPR(Business Process Reengineering) yöntemine üstünlüğü vardır. BPR çalışmaları organizasyonun elinde bulunan ya da bulunması gereken bilişim teknolojisi altyapısını gözardı ederek belki de hiçbir yazılım paketinin uyamayacağı ya da uydurulabilmesi için ek projelerin ve bütçelerin gerekeceği şekilde tasarlayabilir. BPR çalışmalarını uygulama sırasında gerçekleştiren, değişen stratejilerin gerektirdiği fonksiyon ve organizasyon gelişmelerine doğrudan yardımcı ve doğrudan adapte olan ERP uygulamalarının önemi ortaya çıkıyor." (www.odakltd.com/bilgi_deposu.htm)

E-Ticaret  önceleri büyük firmalar tarafından gerçekleştirilirken KOBİ'ler tarafından da ilgi görmektedir."KOBİ'lerin küçük firmalardan oluşması risk  alma oranlarını düşürmekte ve yeni teknolojilere yönelik yatırımların pahalı olması mali açıdan bu firmaları zorlayıcı unsur olarak görülmektedir. " (Arıcı 2000: 41
"Fortune 1000 şirketlerinin %70'den fazlası ya ERP sistemlerini tamamlamaya başladılar ya da gelecek birkaç sene içinde yapmayı planladılar. ERP olgusu şirketlerin büyümesini sınırlandırmıyor. Küçük şirketler yavaşça, fiyatlarını düşürmek gibi ERP çarelerini benimsemeye başladılar ve büyük imalatçılar, firmalarının ERP'ye uymalarını talep etmeye başladılar. Sonuçta önde olan SAP, Oracle, Peoplesoft ve BAAN gibi ERP satıcıları tanıdık isimler oldular.
 
ERP'Yİ KİMLER KULLANIYOR?
            “3Com Corparation'u ele alalım. Müşterilerin değişen ihtiyaçlarına çok hızlı yanıt verebilen sıkı bir çalışma içersinde. Şirket çalışma koşullarını stratejik ve kullanıma hazır uçlar etrafında bütünleşmiş arka ofis altyapısı üzerine kurmuş.
Chevron'u göz önünde bulunduralım. Chevron, ham petrolü alıp gaz, jet yakıtı ve yağ olarak satmak için rafine ediyor. İşlerini destekleyen bilgi sistemleri yaklaşık 120 kıyaslanamaz ana çatıdan oluşuyor. General Motors ie finansal bilgileri standardize ederek ve kendi global kurumu çevresinde gelişen bir bütünleşmiş arka ofis geliştirmiş.
3Com, Chevron ve General Motors'ın ortak yönü nedir? Bu şirketler işlerini yapmak için bütünleşmiş ERP yazılım çatısını almak için seçilmişlerdir.
 
ETKİLİ TESLİM HİZMETİ BÜTÜNLEŞMİŞ ARKA OFİS UYGULAMALARINI GEREKTİRİR
            Mükemmel teslim hizmeti bütün kuruluşların birleştirilmiş iş görme çevresine yerleştirilmesini gerektirir. Bu strateji birbirleriyle konuşamayan birçok yazılım parçaları yerine sadece tek ortak platform olması demektir. Ericson'dan birkaç sonuç:
  • Talep siparişlerini yönetmek 1 saatten 10 dakikaya inmiş.
  • Satın alma siparişlerini yönetmek 1-4 saatten 5 dakikadan az bir zamana inmiş.
  • Üretim listesi çalıştırma zamanı 18 saatten 30 dakikaya indirilmiş.
  • Siparişlerin %98'i zamanında teslim edilebiliyormuş" (Kalakota&Robinson 2000: 167,168)
 
NEDEN ERP?
*Bilginin kalitesinin ve görünürlüğünün arttırılması,
*İş uygulamalarının ve sistemlerinin tümleştirilmesi,
*İş başarılarını arttırmak,
*Giderleri düşürmek,
*Müşteri memnuniyetini arttırmak,
*Etken olmayan ve karmaşık bütün işleri basitleştirmek,
*Edinilmiş iş bilgilerinin var olan teknoloji alt yapısı için tümleştirilmesini basite indirgemek. (www.erpdanismani.com/?p=21)
 
SONUÇ
 
Dünya 21.yüzyıla haberleşme ve ulaştırma sistemleri ve bilgisayar kontrollü teknikler yoluyla küresel bir pazar olarak büyük değişimlerle giriyor. Küresel ekonomiyi sanayi toplumundan bilgi toplumuna taşıyan bu büyük dönüşümün temelinde bilgi teknolojilerinin üstlendiği rol yatmaktadır. Dolayısıyla Buhar Teknolojisi, İngiliz Sanayi Devrimi olarak anılan tarihsel süreçte nasıl bir rol oynamışsa bilgi teknolojisi de çağımızda aynı role sahip bulunmaktadır.
ERP kurumlara üretimin hızını arttırmak, kaliteyi iyileştirmek, maliyeti düşürmek ve kurum kültürünün oluşmasına yardımcı olmaktadır. Bünyesinde barındırdığı Finans, Lojistik, Üretim ve İnsan Kaynakları ile bilgiyi bütünleştirip yönetime karar aşamasında kullanabileceği şekliyle sunmaktadır.
Globalleşen dünyada müşteri mutluluğu için kendilerini yenileyen ve rekabette önde olmak isteyen kurumlar işletme standartlarını bünyelerinde oluşturmak ve yaşatmak zorundadır.
 
 
KAYNAKÇA
 
ARICI Esmehan, Elektronik Ticaret Raporu, NO:18, OAİB Genel Sekreterliği, 2000,s:41
DEMİR Serdar, "ERP Nedir?", www.cihanbil.8k.com/bthb12.htm  
DOLANBAY Coşkun, E-Ticaret, 1.Baskı, Meteksan Sistem Yayınları,Ankara 2000, s:215 
KALAKOTA Ravi&ROBİNSON Marcia, E-Business Roadmap for Success, 7. Baskı, Addisson-Wesley, Şubat 2000, s:167,168 
KIRÇOVA İbrahim, İşletmelerarası e-Ticaret, No:32, İTO Yayınları,İstanbul 2001, s:26 
TUNÇALP Deniz, "ERP Nedir?", www.info-sis.net 
ERP,www.e-cozumevi.com/erp.htm  
ERP Nedir?, www.ifs.com.tr/Webs5/erp_nedir.htm 
ERP Nedir? (MRP II ve Ötesi),www.odakltd.com/bilgi_deposu.htm   
ERP?,www.mapics.com.tr/indextr.htm  E.T: 21.11.2001 
ERP,Nelere Dikkat Etmeli?,www.e-cozumevi.com/nelere_dikkat_etmeli.htm 
ERP, Yararları, www.e-cozumevi.com/yararlari.htm  
Neden ERP?, www.erpdanismani.com/?p=21
 
Genel Bilgi Alınan Siteler:  
Dr. Tuba Karahisar
İstanbul Gelişim Üniversitesi

Tuba Karahisar

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmış olmalısınız.