Erzurum Kongresi Ve Juliet'in Balkonu...

Köşe Yazısı - 1 Ağustos 2011, Pazartesi
İş ve İşletme: Recep Ali Aksoylu

Erzurum’a 1977’den beri giderim. Ama ne hikmetse bu gidişlerimden hiçbirinde “Erzurum Kongresi”nin yapıldığı binanın içini, kongrenin cereyan ettiği mahali görmemiştim. Oysa Ceyhun Balcı’nın ifadesiyle “Yakın ya da uzak tarihin basmakalıp ve işlevsellikten uzak klişelerle ezberletildiği ülkemizde tarihsel mekânlar ve o mekânların ziyaretçide yarattığı duygular çok önemliydi!”
 
Esasen 23 Temmuz Erzurum Kongresinin yapıldığı mekana geçmişte ziyaretlerim oldu. Ama her seferinde kongre binasının kapıları açık olmadığı için sadece dışarıdan bakmakla, kapıdaki Atatürk büstünün önünde fotoğraf çektirmekle yetinmiştim. Temmuz ayındaki ziyaretimizde de bahçede fotoğraflar çektirip ayrılmak üzereydik ki, bir görevli geldi ve kapıyı bizler için açtı.
 
Kapının açılmasına mutlu olduğumuz kadar içeriyi gördükten sonra da Milli Mücadelenin ilk adımlarının atıldığı, önemli kararların alındığı bu mekanın halini görünce mutsuz oldum. O mekanda o cesur kararları alanlardan utandım.
 
Hemen oracıkta da tarihi değerlerine sahip yurttaş olmaları ile övünen Erzurumlu arkadaşlarımı yerel bürokrasileri ihmal etmiş olsa bile en azından kendilerinin bu milli değerimize sahip çıkacak bir kampanyayı oluşturamadıkları için kınadım. Ve örnek olarak da orada kendilerine Juliet’ın balkonunu anlattım.
 
Mayıs ayında fuar ziyareti nedeniyle İtalya’nın Verona şehrinde idik. Son günümüzde kentin tarihi mekanlarını da gezmek istedik. Colezium’dan hemen sonra sırada Juliet’ın balkonu vardı. Hani İngiliz yazar William Shakespeare’in yarattığı “Romeo ve Juliet” oyununda Romeo’un Juliet’e serenat yaptığı, seslendiği varsayılan balkon...     
 
Ama karşılaştıkları ilk anda birbirine aşık olan, böylece kavuşamama öyküleri başlayan Romeo ile Juliet’i şimdi bir kenara bırakıp Erzurum Kongresine dönmek istiyorum.
 
Tarihimize, Atatürk’e saygısızlık!
 
Bulunduğu caddeye adını veren, ancak hak ettiği değerin gösterilemediği Erzurum Kongre Binası cumhuriyet tarihimizin çok önemli kilometre taşlarındandır. Tarih kitaplarından hareketle büyük önderin Bandırma Vapuru ile çıktığı yolda 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak bastığını, 22 Haziran’da Amasya’da “Amasya Genelge”sinin yayımlanmasıyla egemenlik sürecinin geliştirildiğini, 23 Temmuz’da Erzurum Kongresi ile olgunlaştığını biliyoruz. Yaklaşık 1,5 ay sonraki (4 Eylül) Sivas Kongresi ile de son detayları çizilen süreç, 23 Nisan’da Ankara’da TBMM’nin açılışı ile hedefe ulaştı zaten. 
 
Milli mücadelenin temelinde çok önemli bir yer tutan Erzurum Kongresi için Atatürk 3 Temmuz’da kente gelir. Kongreyi toplamadan burada askerlik görevinden istifa eder. 23 Temmuz’da açılan ve 7 Ağustos’a kadar süren kongreye çevre merkezlerden 56 delege katılır. Alınan kararlar 10 madde halinde millete duyurur. Burada amacım tarih bilgisi paylaşmak olmadığından Erzurum Kongresi'nde alınan kararlardan bugün için de çok anlamlı bulduğum sadece ilk 2 maddeyi paylaşmakla yetinip konuma döneceğim. O iki madde;
  1. Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
  2. Her türlü yabancı işgaline ve müdahalesine karşı millet hep birlikte direniş ve savunmaya geçecektir.
Erzurum Kongresi ve kongrenin gerçekleştiği, büyük Atatürk’ün yakın arkadaşlarıyla beraber konakladığı, Cumhuriyetimizin oluşumuna dair fikirlerini olgunlaştırdığı kongre binası, tarihimizdeki önemi nedeniyle özeldir. Ancak gel gör ki yazımın girişinde de değindiğim üzere özel olması gereken bu önemli bina, maalesef bir çok benzeri tarihi binada olduğu gibi yetkililerden hiçbir zaman hak ettiği değeri görememiştir. 
 
Erzurum Kongre’sinin gerçekleştirildiği, Cumhuriyetin ilanından sonra okul olarak kullanılmaya devam edilen mekânın sorumluluğu birkaç ay önce defterdarlıktan alınarak Erzurum Büyükşehir Belediyesine verilmiş. Bir personel atanmış. İyi niyetli bir çalışan, ama ne tarih, ne müzecilik konusunda bilgisi var. Olsa da koca binaya tek başına hakim olabilmesi, hatta sergilenen tarihi belgelere, eşyaya, dokuya sahip olabilmesi zor.
 
Bina… Girişte solda bir oda var. Danışma gibi ama değil, kırık dökük eşyalar, yerdeki gazete üzerinde haftalar önceden kalmış yemek artıkları olan bir oda… Yüksek tavanlı alt katta sağ ve soldaki koridorlarda sınıflar var. İçleri tamamen boş. Sıvalar dökülmüş, toz toprak içinde. Arka tarafta da lavabolar var ama sular kesik, tesisat bozuk olduğundan olsa gerek hasbel kadar binaya ziyaretçi olmuş olanların pislikleri ortalarda.
 
Tam giriş kapısının karşından üst kata sağa sola kıvrılan merdivenlerle çıkılıyor. Kırmızı halı serili merdivenin orta dönemecinde güzel bir vitray çalışması var. Sağdan soldan yarım ay çizen merdivenlerin bitiminde de kongre salonu karşınıza geliyor. Camlı ahşap bir kapıdan içeri girdiğinizde sağda solda delegelerin oturduğu sıralar ve önde ortada önünde “Kemal Paşa – Merkez” yazan ulu önderin masası. Yan odalarda ve salonun duvarlarında delegelerin fotoğrafları, tarihi yansıtan belgeler vs…
 
Dileyenin dilediği tarihi dokuya dokunabilmesi, fotoğraf çektirebilmesi, tarihimizi yaşayabilmesi güzel de kötü niyetlilerin zarar verebilmeleri de pekala mümkün.
 
Bu tarz yapıtlar, değerler TBMM Milli Saraylar ve Kültür Bakanlığı kapsamında değerlendirilmesi gerekirken neden 23 Temmuz Kongre Binasının il defterdarlığı uhdesinde yıllarca bırakıldığı, defterdarlık uhdesinde olsa bile kentin belediyesice görmemezlikten gelinmesini anlamak mümkün değil. Verona’da Juliet’in balkonunu da gördükten sonra bunun bir kaynak yetersizliği meselesi olduğunu kabullenmemde mümkün değil.
 
Geçmişle bağlantımızı ve o geçmişe bağlılığımızı ortaya koyması bakımından önemli olması bile tek başına yeterli nedenken, tarihe ve geçmişe saygısızlığı gidermenin ötesinde ekonomisi zayıf bir kent için ciddi bir gelir kaynağı bile olabilecek denli önemli bir mekandır Kongre Binası. Nelerin yapılabileceğini vurgulama yerine yukarda değindiğim Juliet’in evinden aklımda kalanları paylaşarak yazımı tamamlayacağım.
 
Verona'daki eski bir han binası olan Juliet'in Evi (Casa di Giuiletta), Shakespeare'in yarattığı ünlü aşıklar Romeo ve Juliet'le olan tarihi bağlantısından çok, turizm çalışmalarının bir eseri olarak karşımıza çıkıyor. Hikayenin doğruluğuna dair bunca şüphe varken han’ın iç avlusuna bakan balkonda 7 Euro karşılığı fotoğraf çektirmek ve iyi şans getirdiği inancıyla avludaki Juliet heykelinin sağ göğsüne dokunmak isteyen turistler kapıda kuyruk oluşturuyor. 14'üncü yüzyıldan kalma Casa di Giulietta da, Verona Belediyesi'nin tanıtım kampanyası kapsamında özel nikahlarda kıyılıyor. İtalyan çiftler 45, AB dışındaki ülkelerden gelen çiftler ise 900 Euro ödeyerek nikahlarını Juliet’in evinde kıydırabiliyorlar.
Juliet’in balkonunun bulunduğu han’ın iç avlusuna geçerken satın aldığınız tekstile anında nakış işleyen 3 atölye ile hikayenin geçmişine dair hediyelik eşyaları satan mağazalar ve kafeterya var. Nakış makinesinde çalışan Yunanlı gençten öğrendiğim kadarıyla yılda 1 milyon ile 1,5 milyon arasında değişen sayıda ziyaretçi geliyormuş bu eve.
Ne Erzurum Kongresinin tarihsel önemine, ne de kongre binasının mimarisine, tarihsel işlevine eş değer olamayacak bir mekana yılda 1 milyonun üzerinde ziyaretçi! 
Çok mu zor, tarihimizde bu denli önemi olan mekanlara sahip çıkmak, onları canlı tutmak, onların ziyaret edilmesini sağlayacak opsiyonları oluşturmak.
Erzurum bürokrasisi 10. yy dan kalma çok önemli bir yapıt olan Uzundere ilçesindeki Gürcü Öşvank Kilisesinin göz göre göre tahrip olmasına göz yuman bir zihniyete sahipken, Universiad için yapılan harikulade spor tesislerini açık tutabilmeyi başarabilmesi şüpheliyken Kongre Binasını mi faal tutacak dediğinizi duyar gibi olsam da, umudumu sürdürmeye devam edeceğim.

RECEP ALİ AKSOYLU
raksoylu@acoor.net

5157 kez okunmuş Recep Ali Aksoylu

Yazarın diğer yazılarını görmek için tıklayınız.
Askıda Mama ile Patilere Can Oluyorlar   268 gün önce eklendi
Küçük şeylerden de mutlu olabiliyoruz   281 gün önce eklendi
İçimiz dışımız Korona, hepimizi aldı horona   337 gün önce eklendi
Milli tamam, Türk Malı Yerine Yerli Üretim Ne Kadar Doğru?   415 gün önce eklendi
Nihayet Makamının Müzikleri ile Afife Tiyatro Ödülü Burçak Çöllü'ye...   658 gün önce eklendi
İnsana saygı...   999 gün önce eklendi
Yük taşıdıkça ağırlaşır...   1081 gün önce eklendi
Kötünün kötüsü bir çalışma!   1128 gün önce eklendi
İnsanı çaydan soğutan reklamlar   1180 gün önce eklendi
Çayluktan Kürsüye...   1573 gün önce eklendi
Ekilen Biçiliyor   1900 gün önce eklendi
Bayim olur musun?   1962 gün önce eklendi
Marmara depremi daha gerçekleşmedi...   2027 gün önce eklendi
Kampanya kime neden yapılır?   2043 gün önce eklendi
İthal çay tüketenlere lafım...   2062 gün önce eklendi
Hesabı Kitabı, Kuralı Olmayan Futbol Endüstrisi   2306 gün önce eklendi
Alkışta Cimri Olmayalım   2440 gün önce eklendi
Feshane'nin ardından...   2498 gün önce eklendi
Franchising'e bir de bu açıdan bakın...   2566 gün önce eklendi
Temiz gözükmek mi, temiz olmak mı?   2723 gün önce eklendi
Emekleyen didi kiviyi uçurabilir mi?   2773 gün önce eklendi
di di Soğuk çay ve Çaykur   2807 gün önce eklendi
Haçapuranın Taşı, Kayığun Eğmeleri!   2935 gün önce eklendi
Sadık Müşteri Olmamı Sağlayan 3 Örnek   2972 gün önce eklendi
Kuruşumuz Hangi Satıcıya Nasip Oluyor?   2988 gün önce eklendi
Mahsun'un Dizisi Şive'den Çaktı   3038 gün önce eklendi
Tesis Yönetimi - Facility Management Dedikleri...   3048 gün önce eklendi
Yazdığını Okuyamayan 'Mürettip'lerle İş Görmek   3067 gün önce eklendi
Temizliğin Fuarında Buluşalım mı?   3087 gün önce eklendi
Elini Taş'ın Altına Koyanlarla Başarmak   3093 gün önce eklendi
AYDER'İ KAYIP MI ETTİK?   3112 gün önce eklendi
TAŞERONLUK ÇALIŞANI RİSKE ETMEK MİDİR?   3278 gün önce eklendi
Rize'den Kargonuz Var! 'Green Life'   3434 gün önce eklendi
• Erzurum Kongresi Ve Juliet'in Balkonu...   3504 gün önce eklendi
Sınav Yolunda Annelerimizle Beraber   3590 gün önce eklendi
Leyla'nın Evi, Onur'suz Sergilenecek   3749 gün önce eklendi
Yaşamın Her Safhasında Öğretmenlerimiz   3754 gün önce eklendi
Temizlik Sektörünün Kimyası   3829 gün önce eklendi
Rize Bezinin Dayanılmazlığı   3841 gün önce eklendi
Burçak Çöllü... Genç Ve Yetenekli Bir Sanatçı O...   3916 gün önce eklendi
Karadeniz Kadını İfakat   4011 gün önce eklendi
Yorum yapabilmek için üye girişi yapmış olmalısınız.